Бир нечта объект бўйича ақлни йўқотмасдан нақд пул режалаштириш
Уч объект, уч нақд пул ҳолати, битта компания ҳисоби. Бир вақтда бир нечта лойиҳани бошқарадиган ўзбек директорлари учун амалий режалаштириш тартиби.
Битта қурилиш объектини юритиш — нақд пул муаммоси. Учтасини юритиш — бу бошқа муаммо: битта объектга ечим бошқасини тасодифан оч қолдириши мумкин бўлган нақд пул муаммоси. Бир нечта лойиҳани бошқарадиган ўзбек директорлари деярли доим буни қийин йўл билан билади: жума куни А объектининг катта тўлови Б объектининг шошилинч етказиб берувчисига кетади, ва душанба куни В объекти бригадага тўлай олмайди. Бу нақшни тўхтатадиган режалаштириш тартиби.
Нол қоида — ҳар объектга битта китоб, компанияга битта китоб
Пойдевор шундай: ҳар объектнинг ўз нақд пул ҳолати бор (башорат қилинган кириш, чиқиш, йиғиладиган баланс), ва компаниянинг барча объектлар бўйича соф ва компания даражасидаги оқимларни (ижара, иш ҳақи, солиқлар) кўрсатадиган битта юқори китоби бор. Уч объект китоби + битта компания китоби. Бошқа ҳеч нарса.
Биз суҳбатлашган кўпчилик фирмаларда нол китоб — хотира ва банк баланси бор. Хотира — китоб эмас.
13 ҳафталик юмалаётган башорат
Ҳар объект учун 13 ҳафта олдинга нақд пулни башорат қилинг. Нега 13, 4 эмас? Чунки қурилиш киришлари кечикади — мижоздан 6-ҳафтадаги босқич тўлови ҳақиқий пул, лекин 2-ҳафтадаги бригада тўловлари кўпроқ ҳақиқий. 4 ҳафталик кўриниш оғриқни кўради; енгилишни кўрмайди. Ўн уч ҳафта иккаласини кўради.
13 ҳафталик башорат ҳар душанба янгиланади. Уч қатор:
- Кутилаётган кириш ҳафталар бўйича — мижоз босқич тўловлари, тасдиқланган инвойслар, маълум қайтаришлар.
- Кутилаётган чиқиш ҳафталар бўйича — муддати етган етказиб берувчи ХБ'лари, бригада иш ҳақи, субпудратчи босқичлари, маълум тўловлар.
- Йиғиладиган баланс — ҳафта бошидаги нақд + кириш − чиқиш.
Агар 13 ҳафта ичида бирон ҳафтада баланс манфийга тушса, бу объектда муаммо бор. Директорда ҳаракат қилиш учун 6–10 ҳафта бор, бу одатда етарли.
Компания қопламаси
Уч объект башорати устида, компания даражасидаги битта кўриниш икки нарсани қилади:
Объектлар аро қутқарув имкониятларини аниқлайди. А объекти 5–7 ҳафталарда ортиқча нақд пулга эга, Б объекти 6–8 ҳафталарда дефицитга эга, ва ўтказма бир қаторли тасдиқлаш. Қоплама бўлмаса, бу ўтказма 8-ҳафтада ваҳима ичида содир бўлади. Қоплама билан — 2-ҳафтада режалаштирилади.
Компания даражасидаги мажбуриятларни ҳимоя қилади. Солиқ тўловлари, иш ҳақи, ижара — буларни кечиктириб бўлмайди, объектлар ўртасида кўчириб бўлмайди. Қоплама бу учун ҳафталик захира сақлайди ва қайси объект ҳиссаси уларни молиялаштираётганини кўрсатади.
Душанба нақд пул йиғилиши
Ҳар душанба эрталаб бир соат. Директор, молия етакчиси ва уч объект прораби видео ёки шахсан қўшилади. Кун тартиби:
- Эндигина ёпилган ҳафтани янгиланг. Ҳақиқатан нима кирди, нима чиқди. Башорат шу ерда ўрганади.
- Кейинги 4 ҳафтани кўриб чиқинг. Ҳафта-ҳафта, объект-объект. Ҳар қизил катакча белгиланади ва кимдир тузатув эгаси бўлади.
- 5–13 ҳафталарни юқори даражада кўриб чиқинг. Тенденциялар, келажакдаги катта босқичлар, устувор қилишга арзийдиган етказиб берувчи қайта музокаралари.
Китоблар ҳафта давомида юритилган бўлса, бир соат етарли. Агар йиғилиш узоқ кетса — муаммо йиғилиш эмас, китоблар.
Уч объектлар аро муваффақиятсизлик режими
Қутқарув спирали. А объекти яхши, Б объектини қутқаради, энди А яхши эмас, ва қутқарув муаммони шунчаки кўчирди. Қоплама башорати буни А объектининг ортиғи вақтинчалик — у 9–11 ҳафталарда истеъмол қилинади, ва шу нуқтада Б қутқаруви компания даражасидаги инқирозга айланади деб кўрсатиб олдини олади.
Кўринмайдиган босқич бўшлиғи. Мижознинг режалаштирилган тўлови аслида режалаштирилган эмас — бу умид. "Улар одатда ойнинг ўртасида тўлайди". Башоратда аниқ сана бўлмаса, умид рақамга айланади, рақам режага айланади. Тасдиқланган тўлов саналари қалин ёзилиши керак; умид қилинган саналар визуал бошқача.
Субпудратчи тўпланиши. Уч субпудратчининг босқичлари бир ҳафтада тушади. Ҳар бири алоҳида яхши; бирга — нақд жар. Қоплама башорати буни тутади; бир объектли башорат йўқ.
Нега Excel етарли — фақат у етмай қолгунга қадар
Бу тартибни Excelда олти ой юритишингиз мумкин. Ҳар объектга уч таб (кириш, чиқиш, баланс) ва битта компания таби. Ишлайди. Аввал икки нарса бузилади: объектлар ва компания таби ўртасида маълумотларни қўлда кўчириш, ва уч алоҳида китобга харид буюртмалари ва инвойсларни киритишга кетадиган вақт.
Шу нуқтада — одатда учинчи объект онлайн бўлганда ёки компания йиллик айланмада ~15 миллиард сўмдан ўтганда — дастурга ўтасиз. Бундан олдин эмас. Excel паст баҳоланган; у айнан ўзбек қурилиш фирмалари бошлаши керак бўлган жой.
90 кундан кейинги натижа
Уч кўринадиган ўзгариш. Биринчи — объектлар орасида камроқ фавқулодда ўтказмалар. Иккинчи — директорнинг жумаси нақд пул стресс-тести бўлишни тўхтатади. Учинчи — фирма ҳақиқатан бажарадиган тўлов саналарини таъминлаганлиги учун етказиб берувчи муносабатлари яхшиланади. Бу учинчи таъсир интизомни ўз-ўзи тўлайди.